موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 58 2 2026 01 13 The Educational Implications of Sadra’id Mystical Pedagogy and Their Interpretation Based on the Theory of Knowledge by Intensification دلالت های تربیت عرفانی صدرایی و تبیین آنها بر اساس نظریه علم اشتدادی 587 607 105590 10.22059/jrm.2026.396058.630618 FA حسین سلطانی دانشجوی دکترا، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اهل بیت(ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. محمد بیدهندی دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اهل بیت(ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. مهدی گنجور دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اهل بیت(ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2025 06 07 The present study aims to explicate the educational implications of mystical pedagogy based on Ṣadrā’s theory of knowledge by intensification (ʿilm ishtidādī) through a descriptive-analytical method. Emphasizing the correspondence between the ontological degrees of human existence and the gradational hierarchy of being, knowledge, truth, love, felicity, and delight, Mullā Ṣadrā, by means of taʾwīl (spiritual hermeneutics), constructs a renewed vision of the human being and the process of educating the soul. In his system, the highest form of education is mystical education, which unfolds within the existential-epistemic framework of intensificational knowledge aimed at the perfection of the human soul. Throughout the pedagogical journey, the human learner ascends, through the intensification of knowledge and meditative interpretation, to higher degrees of being and truth, thereby attaining perception, felicity, and joy appropriate to those existential levels. The findings reveal that a mystical-educational model grounded in the Sadrian theory of intensificational knowledge implies several key points: pedagogical pluralism, educational justice, the mystic’s qualification for leadership of the virtuous city, a distinction between mystical and ethical action, and the repudiation of violence. هدف این نوشتار تبیین دلالت‌های تربیت عرفانی بر اساس علم اشتدادی صدرایی به روش توصیفی-تحلیلی است. ملاصدرا با تأکید بر تناظر مراتب وجودی انسان با مراتب هستی، علم، حقیقت، عشق، سعادت و لذت و با استفاده از روش تأویل تصویری جدید از انسان و چگونگی تربیت نفوس انسانی ترسیم می‌کند. بالاترین مرتبۀ تربیت نزد او، تربیت عرفانی است که در بستر علم وجودی اشتدادی به منظور استکمال نفس آدمی محقق می‌شود. بر این اساس انسان در سیر تربیتی خود در هر مرتبه از تربیت با اشتداد در علم و با به کارگیری روش تأویل، مرتبه برتری از هستی و حقیقت را احراز کرده و به ادراک و سعادت و لذتی شایسته آن مرتبه می‌رسد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که مدل تربیت عرفانی مبتنی بر علم اشتدادی از دلالت‌هایی نظیر تکثرگرایی تربیتی، دست یابی به عدالت تربیتی، شایستگی عارف برای ریاست بر مدینه فاضله، تفکیک عمل عرفانی از فعل اخلاقی و نفی خشونت برخوردار است. https://jrm.ut.ac.ir/article_105590_2eca5f0ba89b3fb74b2908a3c911e33d.pdf