موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 45 1 2012 06 21 Ninian Smart and Transition from Analysis of Traditional Religions to Analysis of Worldviews گذر از تحلیل ادیان سنتی به تحلیل جهان‌بینی‌ها در دین‌شناسی نینیان اسمارت 85 100 31982 10.22059/jrm.2012.31982 FA فاطمه قلخانباز کارشناسی ارشد فلسفه ی دین دانشگاه تهران مسعود صادقی استادیار دانشگاه تهران Journal Article 2012 11 04 Leaving some important elements of the traditional phenomenology of religion aside, Ninian Smart proposes the dynamic phenomenology of religion or, in other words, the historical- comparative method, the main concern of which is to set evolutions of religious phenomena in their historical context. He holds that there are two mistakes in contemporary religious studies and philosophy of religion: the first is separation of religion and religions from the whole worldviews and the second is that they concern too little with existing religions and, in other words, they are culturally tribal. He also regards as insufficient the explanation of the phenomenon of religion and human life in terms of traditional religions alone. So he holds that the scope of religious studies must be developed to worldviews. He regards the analysis of worldviews to be the heart of his study of religion and defines other components of his theory, including world religion, in relation to it. But his view concerning the nature and relation of religion and worldview is confused. نینیان اسمارت با عدول از برخی عناصر مهم پدیدارشناسی دین سنتی، پدیدارشناسی دین پویا یا به تعبیر دیگر، روش تاریخی ـ تطبیقی را مطرح می‌کند که دغدغه‌ی اصلی آن، توجه به تحولات پدیدارهای دینی در بستر تاریخ است. او معتقد است در دین‌پژوهی و فلسفه‌ی دین معاصر عمدتاً دو اشتباه وجود دارد: اشتباه اول، ترسیم خطی مشخص پیرامون دین و ادیان در میان کلیت جهان‌بینی‌هاست و دوم این که به میزان کمی با ادیان (موجود) سر و کار دارند و به عبارتی از لحاظ فرهنگی قبیله‌ایند. همچنین از نظر او، صرف توجه به ادیان سنتی برای تبیین پدیده‌ی دین، مانع از ارائه‌ی تبیینی واقعی از دین و حتی کل واقعیت زندگی بشری خواهد شد. از این‌رو، اسمارت برآنست که باید قلمرو مطالعات دینی را به حوزه‌ی تحلیل جهان‌بینی‌ها گسترش داد. وی تحلیل جهان‌بینی‌ها را قلب دین‌شناسی خود می‌داند و سایر عناصر نظریه‌اش، از جمله دین جهانی را کاملاً در ارتباط تام با آن تعریف می‌کند، اما سرانجام در بیان ماهیت <em>دین</em> و جهان‌بینی، که مفاهیم اصلی نظریه‌اش هستند، سردرگم است و دقیقاً مشخص نمی‌کند که دین مساوی جهان‌بینی است، خاص‌تر از آن است یا رابطه‌ی دیگری با آن دارد. https://jrm.ut.ac.ir/article_31982_a88a23766bbf91b900b8ff458ab8e897.pdf