موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 47 1 2014 03 21 Political Sovereignty in the School of Separationism (Itizal) Emphasizing the thought of Qazi Abd al-Jabbar حاکمیت سیاسی در مکتب اعتزال با تأکید بر اندیشۀ قاضی عبدالجبار 49 70 53316 10.22059/jrm.2014.53316 FA محمدتقی شاکر دانشجوی دکتری کلام امامیه دانشگاه قرآن و حدیث. پژوهشگر عبدالهادی اعتصامی دکتری شیعه‏ شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب. Journal Article 2014 11 18 The present paper tries to review the basic components of political sovereignty from the viewpoint of the school of Separationism based on Qazi Abd al-Jabbar's point of view. Therefore, it's been tried, using an analytic-descriptive approach to the data collected by library method, to look at the roots of the thought of political sovereignty and to present the view of the school of Separationism, in spite of the different interpretations in this school, to government and the position of the ruler. Besides, the issue of the necessary features of the ruler and its principles and also the issue of inerrancy in the thought of Separationism are dealt with. The plan of separating higher and lower <em>Imamate</em> and the inclination of <em>Mutazilites</em> of Baghdad to the necessity of higher <em>Imamate</em> is one of the leaps of thought in the schools in Separationism among Sunnis. In the idea of Separationism, the way to access Imam takes sample from the method of selection, and since there is the possibility of error in the behavior of the ruler of the society, some conditions for enjoining the good and forbidding the evil in proportion to its levels are explained in intellectual system of <em>Mutazilites</em>. The results of recognizing the ideas of <em>Mutazilites</em> play a role in explaining the components and features of sovereignty in the critical analysis of the degree of loyalty of this movement to the slogan of rationality and the importance of this issue is clear regarding the idea of the dominance of this thought in the early centuries of the history of the Islamic thought and the different kinds of reactions to the method and approach of Separationism. در این مقاله، بازیابی مؤلفه‏های اساسی حاکمیت سیاسی از نگاه مکتب اعتزال با محوریت دیدگاه قاضی عبدالجبار بررسی می‏شود. براین‏اساس سعی شده با رویکرد توصیفی ‑ تحلیلی از داده‏های مطالعاتی به روش کتابخانه‏ای، ریشه‏های اندیشۀ حاکمیت سیاسی از نگاه مکتب اعتزال با وجود تفاوت و قرائت‏های شکل‌گرفته در این مکتب از حکومت و جایگاه حاکم را ارائه دهد. افزون بر این، به‏مسئلۀ ویژگی‏های لازم در حاکم و مبانی آن و همچنین موضوع عصمت در اندیشۀ اعتزال پرداخته است. طرح تفکیک امامت فراتر و فروتر و گرایش معتزلۀ بغداد به لزوم امامت فراتر، یکی از جهش‏های تفکر در اندیشۀ اعتزال در میان اهل سنت به‏شمار می‏آید. در انگاره اعتزال راه دست‏یابی به امام از شیوۀ انتخاب، الگو می‏پذیرد و از آن‏رو که احتمال خطا در رفتار حاکم جامعه مطرح است، شرایطی برای چگونگی امربه‏معروف و نهی‏ازمنکر به‏تناسب مراتب آن، در منظومۀ فکری معتزلیان تبیین شده است. نتایج بازشناسی انگاره‏های معتزلیان در تبیین مؤلفه‏ها و ویژگی‏های حاکمیت در تحلیل نقادانۀ میزان پایبندی این جریان به شعار عقلانیت در سنجش مسائل حوزۀ امامت نقش‏نمایی می‏کند. اهمیت این امر با توجه به اندیشۀ غالب این تفکر در قرن‏های نخست تاریخ اندیشۀ اسلامی و نوع واکنش‏ها به روش و رویکرد اعتزال آشکار می‏باشد. <br />   https://jrm.ut.ac.ir/article_53316_b3805b9472a8811df8d2afa7bd87427e.pdf