موسسه انتشارات دانشگاه تهرانمجله ادیان و عرفان2228-556352220200220Study of the Lataef Sab’a and the seven existential prophets from Attar to Sheikh Ala al-Dawlah Semnaniبررسی لطایف سبعه و پیامبران وجودی هفتگانه از عطار تا شیخ علاءالدوله سمنانی1892057624910.22059/jrm.2020.283016.629956FAعلیاشرف امامیدانشیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه فردوسی مشهدعلیاکبری چناریدانشجوی دکتری ادیان و عرفان، دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20191024Sheikh Ala Al-Dawlah (657-736 AH) in his various works, especially Persian epistles, refers to the issue of how the human heart can be a manifestation and a mirror of the manifestation of divine glory and beauty, And through this, he has dealt with "Lataef Sab’a". Before him, Ibn Arabi briefly had discussed this issue in the treatise of Shaq al-Jayb. Lataef Sab’a's theory and its application to the seven prophets of existence has so far been known as Ala 'al-Dawlah Semnani, but whether others have addressed this issue before him or whether this theory was innovation of Sheikh Ala' al-Dawlah himself remains to be seen. A comparative study of Sheikh Ala al-Dawlah's Persian works with Ibn Arabi's treatise on Shaq al-Jayb has led us to note that Sheikh Ala al-Dawlah was strongly influenced by Ibn Arabi, especially in the matter of the unity of existence, despite his sharp differences. As far as can be said, some of the contents of Sheikh Ala al-Dawlah about Latef al-Sab'a are exactly the translations of the contents of Ibn Arabi's treatise on Shaq al-Jajib. The only new dimension that Ala al-Dawlah has added to Ibn Arabi's discussions, in addition to describing and expanding them, is the application of these subtleties to the prophets of the seven existence that Attar has mentioned in Mosibat Nameh. Therefore, it can be said that Sheikh Ala al-Dawla's innovation is that he was able to combine the seven prophets mentioned by Attar in Mosibat Nameh with h "Lataef Sab’a" that Ibn Arabi dealt with in his treatise Shaq al-Jayb. In addition, for the first time, Sheikh Ala al-Dawlah based his interpretive theory on the same Lata’f. This is something that neither Attar nor Najmuddin Razi and Ibn Arabi have used in their mystical interpretations.شیخ علاءالدوله (657ـ736 هـ.ق) در آثار مختلف خود بهویژه رسایل فارسی به این مسئله که دل انسان چگونه میتواند جلوهگاه و آینه تجلی جلال و جمال الهی شود، اشاره کرده است و از این رهگذر به «لطایف سبعه» پرداخته است. نظریۀ لطایف سبعه و تطبیق آن با پیامبران وجودی هفتگانه تاکنون با نام علاءالدوله سمنانی شناخته شده است، اما اینکه آیا تا قبل از وی کسانی دیگری نیز به این مسئله پرداختهاند یا نظریۀ لطایف سبعه و تطبیق آن با پیامبران وجودی هفتگانه نوآوریِ خود شیخ علاءالدوله بوده است، جای تأمل و بررسی دارد. با بررسی، تحلیل و مقایسۀ مصنفات فارسی شیخ علاءالدوله با رسالۀ <em>شق الجیب</em> ابنعربی به این نکته رهنمون شدیم که شیخ علاءالدوله علیرغم اختلاف شدید با ابنعربی بهویژه در مسئلۀ وحدت وجود، شدیداً تحتتأثیر او بوده است، تا آنجا که میتوان گفت که برخی از مطالب شیخ علاءالدوله دربارۀ لطایف سبعه دقیقاً ترجمۀ مطالب رسالۀ <em>شق الجیب</em> ابنعربی است. تنها بُعد جدیدی که علاءالدوله بر مباحث ابنعربی اضافه کرده است، علاوه بر شرح و بسطدادن آنها، تطبیق این لطایف با پیامبران وجود هفتگانهای است که عطار در <em>مصیبتنامه</em> از آنها نام برده است. تأثیرپذیری علاءالدوله از عطار را میتوان از مقایسۀ <em>مصیبتنامه</em> با رسالۀ <em>سربال البال</em> بهخوبی دریافت که هر دو عارف پس از سیر در عوالم مختلف آفاقی و ناسوتی به این نتیجه میرسند که سالک باید در روح و جان خود که عبارت از نور محمدیه است، سیر کند. ازاینرو، میتوان گفت که نوآوری شیخ علاءالدوله در این است که توانسته پیامبرانِ هفتگانهای را که عطار در <em>مصیبتنامه</em> به آنها اشاره کرده، با لطایف سبعهای که ابنعربی در رساله <em>شق الجیب</em> به آنها پرداخته است، تلفیق کند. علاوه بر این، شیخ علاءالدوله برای اولین بار نظریۀ تفسیری خود را بر مبنای همین لطایف بنیان گذاشته است. امری که نه عطار و نه نجمالدین رازی در تأویلات عرفانی خود و نه ابنعربی هیچیک از آن بهره نگرفتهاند.https://jrm.ut.ac.ir/article_76249_8d19e1211f7a1497426b6ad0ba63b899.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانمجله ادیان و عرفان2228-556352220200220Kawān (the Manichaean Book of Giants)کوان (کتاب غولان مانی)2072207625010.22059/jrm.2020.289036.629985FAآرمانبختیاریدانشیار گروه فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه بوعلی سینا همدانJournal Article20191209Mani composed a cycle of narratives, which entitled <em>Kaw</em> <em>n </em>in Middle Persian and Parthian. The Coptic texts call it <em>Tgrphe nngigas</em>. This title bears in Arabic: <em>Sifr al-jababira</em>. Ibn al-Nadim, Biruni, Ya ͨ qhubi, Šahrist ni and the other Islamic scholars and Authors have cited their valuable knowledge about Mani and his religion in their books. It was many years before that the western scientists have any authentic information about this silent religion. Ibn al-Nadim has written in his book <em>Al-Fihrist</em> too exactly and without criticizing, very important information about Manichaean Religions, which is unequalled in ancient world. Whatever he said is after finding Manichaean Fragments in Turfan confirmed. In the chapter about “Manichaean Religion” in <em>Al-Fihrist</em> comes the list of Mani’s Books, one of them is <em>kawān</em> (<em>sifr al-jab</em> <em>bere</em>). He says about this book: “The book <em>sif-al-jab</em> <em>bere</em> includes …” In all manuscripts comes a lack in this phrase. In this paper, Ibn al-Nadim’s information about <em>Kaw</em> <em>n</em> with the Manichaean Fragments of Turfan collection (the Middle Persian, Parthian and Soghdian texts) and quotations from Coptic and the other Islamic texts have been compared, to find the main structure of this book.نویسندگان و دانشمندان اسلامی از جمله ابن ندیم، بیرونی - شهرستانی و یعقوبی دانستههای ارزشمند خود را درباره مانی و دین او در نوشتههای خود آوردهاند و این همه پیش از آن است که اروپاییان شناخت درستی از این دین فراموش شده داشته باشند. ابن ندیم چنان با درستی و گزارش گونه و بیهیچ پیش داوریای درباره این دین سخن گفته است که در جهان باستان بی سابقه است. هرچه که او گفته نیز پس از یافتن دست نوشتههای مانوی تأیید شد. از جمله در گفتار او درباره دین مانوی در الفهرست، نام کتابهای مانی نیز آمده است که یکی از آنها کوان (کتاب غولان) است. هنینگ (1943) نخستین کسی است که قطعههای تورفانی کوان را بازشناسی کرد. زوندرمان (1973 و 1984) چند قطعه دیگر را منتشر ساخت. وی (1994) چند قطعه سغدی و ویلکنس (2000 و 2016) قطعههای اویغوری را منتشر ساخت. مورانو (2009 و 2011) چند قطعه دیگر سغدی را منتشر کرد. ابن ندیم پس از نام بردن از کتاب غولان گویا درباره محتوایش نیز سخن گفته بود که متاسفانه در همه دست نوشتهها، این بخش از میان رفته است. در این جستار کوشش شده تا گفتههای ابن ندیم و دیگر دانشمندان اسلامی با دست نوشتههای یافت شده از کوان سنجیده شود تا از این راه بتوان به شناختی کلی از محتوای کتاب غولان و ساختارش دست یافت.
<strong> </strong>https://jrm.ut.ac.ir/article_76250_79762ee56987b7825f6c5a009a2f4dcf.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانمجله ادیان و عرفان2228-556352220200220A Comparative Study of the Story of the Prince and the Witch of Kabuli in Rumi's Masnavi with the Hymn of the Pearlبررسی تطبیقی حکایتِ شهزاده و کمپیر کابلی در مثنوی با سرود مروارید2212427625110.22059/jrm.2020.297621.630029FAعلیرضاجلالیاستادیارگروه ادیان و عرفان، دانشگاه پیام نورJournal Article20200210The present article, based on a descriptive-analytic method, by explaining the gnostic attitudes toward human beings and the world, compare the Hymn of the Pearl, which has been written in the Syriac language and dates back to the second century AD, with the Story of the Prince and the Witch of Kabuliin Rumi's Masnavi. By deciphering both of these allegorical stories, the basic beliefs of the Gnostic worldview, such as the dualism of the celestial and the material world, the duality of spirit and body, the fall of the soul from the world of light into the darkness and its confinement in the material world and the body yoke, amnesia, the awakening and the return to the prime position, and the meeting of "self" or "heavenly witness", are discussed. Also, we refer to some of Attar's anecdotes that share common themes with the Hymn of the Pearl and Story of the Prince and the Witch of Kabul.مقالۀ حاضر با روش توصیفی - تحلیلی با تبیین نگرش گنوسیها در موردِ انسان و جهان، <em>سرود مروارید</em> را که متن آن به زبان سریانی و بازمانده از سدۀ دوم میلادی است، با حکایت شهزاده و کمپیر کابلی در <em>مثنوی مولوی</em> مقایسه میکند. در این مقاله با رمزگشایی از دو داستان تمثیلی، باورهای اساسی جهانبینی گنوسی، همچون ثنویت عالم ملکوت و عالم ماده، دوگانگی روح و جسم، هبوط روح از عالم روشنایی به جهان تاریکی و محبوسشدن آن در دنیای مادی و تختهبندِ تن شدن، فراموشکردن اصل خویش، بیداری و بازگشت به جایگاه نخستین و دیدار با «خویش» یا همان «شاهد آسمانی» را نشان میدهد. همچنین اشاره به چند حکایت عطار نیشابوری که دارای مضمونهای مشترک با <em>سرود مروارید</em> و حکایت شاهزاده وکمپیر کابلی است، از دیگر مطالب این پژوهش است.https://jrm.ut.ac.ir/article_76251_be6a86e23dedae8029d6e75d45bad286.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانمجله ادیان و عرفان2228-556352220200220Study and Analysis of the external and scientific appearance or absence of the names mostathirتحلیل و بررسی ظهور یا عدم ظهور خارجی و علمی اسماء مستأثر2432597625210.22059/jrm.2020.290964.629996FAحمید رضاخادمیاستادیار گروه فلسفه و کلام، پژوهشکدۀ تحقیق و توسعۀ علومانسانی، «سمت» تهرانرضاحصاریدانشجوی دکتری رشتۀ فلسفۀ اسلامی، دانشگاه باقرالعلومJournal Article20191026There are various theories about the external and scientific appearance or absence of. Some mystics, like Fergani, regard the name <em>mostathir </em>as the first determination. According to existing traditions, some believe that the names <em>mostathir</em> are from the names of God that He considers them to be exclusive to His essence. Mystics and sages have expressed characteristics and rules about these names, and the external and scientific appearance or absence of them is an important and fundamental issue. Some mystics, such as Ferghani, have insisted non-appearance of these names and have not spoken about their scientific appearance. Others, like Imam Khomeini, believe in their external and scientific appearance. Meanwhile, somee like Allameh Tabatabai only believe in the scientific emergence of such names.People like Tabatabai, meanwhile, only believe in the scientific appearance of such names.In this article, first the name <em>mostathir </em>are defined, then the characteristics and finally the external and scientific appearance of these names are analyzed.نظریات مختلف و گوناگونی دربارۀ ظهور یا عدم ظهور خارجی و علمی اسماء مستأثر وجود دارد. برخی عارفان همانند فرغانی اسماء مستأثر را همان ذات احدیّت میدانند. برخی بر اساس روایات موجود معتقدند اسماء مستأثر از اسماء خداوند است که حقتعالی آنها را مخصوص ذات خود میداند. عرفا و حکما درموردِ این اسماء ویژگیها و احکامی را بیان کردهاند که ظهور یا عدم ظهور خارجی و علمی در این میان، مسئلهای مهم و اساسی است. برخی عرفا مانند فرغانی به عدم ظهور خارجی این اسماء حکم کردهاند و نسبت به ظهور علمی آنها سخنی نگفتهاند. در این میان، ابنعربی گرچه این اسماء را زیرمجموعۀ اسماء ذات میداند؛ اما او را میتوان با توجه به عباراتش، در زمرۀ منکران ظهور خارجی این اسماء دانست. برخی دیگر همچون امامخمینی به ظهور علمی و خارجی آنها قائلاند. در این میان افرادی همانند علامه طباطبایی تنها به ظهور علمی چنین اسمائی اعتقاد دارند. در این مقاله ابتدا اسماء مستأثر تعریف میشوند، سپس دربارۀ ویژگیها و درنهایت، ظهور یا عدم ظهور خارجی و علمیِ این اسماء تحلیل بررسی میشود.https://jrm.ut.ac.ir/article_76252_c02e10559c83ac6c348a72f2f17f3915.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانمجله ادیان و عرفان2228-556352220200220A Study on the Inefficiency of Human striving Against Divine grace in tht Manṭiq-aṭ-Ṭayr and Moṣībat-Nāma of ʿAṭṭārبررسی کارآمدی یا ناکارآمدی «جهد» در برابر «عنایت» در منطقالطیر و مصیبتنامۀ عطار نیشابوری2612817625310.22059/jrm.2020.287644.629976FAهاتفسیاه کوهیاناستادیار گروه ادیان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستانJournal Article20190901In ʿAṭṭār's mystical thought, Divine Grace as a special blessing is rooted in God’s willingness that Attar called it "Azal-ul-Āzāl" or "Piṣan" (beginning of beginnings). The present study attempts to clarify the relationship between Divine grace and human striving in tht <em>Manṭiq-aṭ-Ṭayr</em> and<em> Moṣībat-Nāma</em> of ʿAṭṭār. Is man's spiritual happiness obtained from divine grace or from my efforts? ʿAṭṭār, on the one hand, considers the Divine grace as a pure gift, and believes that the honorary rank which one attains through the glance of favor, cannot be acquired by means of any act of obedience. But On the other hand, he emphasizes that acts of obedience are necessary. Therefore, human beings must take measures to attain God’s mercy and compassion, and through acts of obedience they must endeavor to show themselves worthy of God’s glance of mercy. How can we reconcile these two paradoxical approaches? If Divine grace is a pure gift from God, then what is the value of human effort? Analyses made in this paper, show: in ʿAṭṭār's thought, the "human striving" is not "cause" of God’s grace. But it is indispensable "pre-condition" for Divine grace. Accordingly, every Ddivine grace is accompanied by effort, but not every effort is accompanied by divine grace. In ʿAṭṭār's theory, the realization of spiritual perfection depends on three elements: "Divine grace", "spiritual leader" and "human striving". Among these, divine grace is more important.عنایت در اندیشۀ عرفانی عطار موهبت خاصی است که در «ازلُالآزال» یا «پیشان» برای انسان رقم خورده است. با آنکه عطار آدمیان را برای رسیدن به کمال روحانی به جهدی مستمر دعوت میکند؛ اما ازنظرِ وی جهدِ خالی از عنایت بیثمر است. مسئلۀ اصلی این مقاله آن است که رابطۀ میان عنایت و جهد در اندیشۀ عرفانی عطار چگونه ترسیم شده است؟ آیا سعادت روحانی انسان از موهبت الهی حاصل میشود یا از تلاش بنده؟ عطار ازیکطرف، رسیدن به سعادت را موهبتِ آنسری دانسته است و جهد سالک را بیتأثیر و بیمقدار میخواند، اما از طرف دیگر، سالک را به جهد فراوان فرامیخواند. این دو رویکرد متناقضنما را چگونه میتوان با هم جمع کرد؟ اگر عنایت آنسری و عطای محض است؛ پس تلاش بنده چه ارزشی دارد و اینهمه دعوت برای جهد در آثار عطار چه معنایی دارد؟ از تحلیلهای صورتگرفته در این مقاله به دست آمد که در اندیشۀ عطار، جهد «شرط» عنایت است، اما «علت» عنایت نیست؛ بنابراین، هر عنایتی همراه با جهد است، اما هر جهدی همراه با عنایت نیست. جهدِ کارآمد، محصول عنایت و محفوف به دو عنایت «پیش از جهد» و «پس از جهد» است. فرض «جهدِ بیعنایت» در اندیشۀ عطار مطرح شده است، اما فرض «عنایتِ بیجهد» چندان جایگاهی ندارد. تحقق سعادت نزد عطار به سه عنصر اساسی «عنایت»، «پیر» و «جهد» بستگی دارد و برتری با عنایت است. هدف این پژوهش حل مسئلۀ تعارض جهد و عنایت در نظام فکری عطار و بازخوانی پاسخ وی به این مسئله با روش توصیفی - تحلیلی است.https://jrm.ut.ac.ir/article_76253_2fc6d3ac815070676aea765454c686a9.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانمجله ادیان و عرفان2228-556352220200220The Explanation of Miracle and Prayer through the framework of Copenhagen and Bohemian interpretations of the Quantum Theoryتبیین معجزه و دعا در چهارچوب تعابیر کپنهاگی و بوهمی از مکانیک کوانتومی2833067625410.22059/jrm.2020.296341.630021FAمهدیلطفی زادهاستادیار گروه فیزیک، دانشگاه ارومیهعباسیزدانیدانشیار گروه فلسفۀ دین، دانشگاه تهرانJournal Article20200122Assuming the possibility of a miracle occurring, the answer to prayer, and the extraordinary actions of another habit, the fundamental question arises as to how such events can be explained naturally. How does God fulfil His special acts, such as answer to prayers and miracles in nature? Various responses from philosophers, theologians and scholars of the empirical sciences have been given to the above questions. The purpose of this study is to explain the way in which God's action is in the natural world using quantum theory. The contention of this study is that the influence of God in the world can be explained in the framework of Copenhagen and Bohemian interpretation of the quantum theory. In this way, within the framework of Copenhagen's interpretation and by accepting the role of consciousness as the interpreter of wave functions, God's action in nature is done through non-thematic quantum consciousness and can change them in the desired direction. Also, in the context of Bohemian interpretation, God creates the desired change at the quantum level and then at the macroscopic level of nature by controlling the hidden variables that are sub-quantum level variables and by changing the arrangement of these variables at the hidden order level. The most important result of this research is that both the Copenhagen and Bohemian interpretations, which are the most common interpretations of quantum mechanics, can provide a convincing explanation of how God affects nature in certain actions such as miracles and prayers.با مفروضگرفتن امکان وقوع معجزه، استجابت دعا و اعمال خارق عادت دیگر، این پرسش اساسی مطرح میشود که چگونه میتوان این قبیل وقایع را به نحو طبیعی تبیین کرد؟ به بیان دیگر، چگونه میتوان تصرف و مداخلۀ مستقیم خداوند در انجام چنین اموری را تبیین کرد؟ پاسخهای مختلفی از سوی فلاسفه، متکلمان و اندیشمندان علوم تجربی به پرسشهای بالا داده شده است. هدف پژوهش حاضر تبیین نحوۀ تصرف خداوند در معجزات و دعا با بهرهجستن از تئوری کوانتومی است. ادعای این پژوهش این است که میتوان نحوۀ تأثیرگذاری و تصرف خداوند در افعال بسیار خاص مانند معجزه و دعا را در چهارچوب تعابیر کپنهاگی و بوهمی از نظریۀ کوانتومی تبیین کرد، به اینصورت که در چهارچوب تعبیر کپنهاگی و با پذیرفتن نقش آگاهی بهعنوانِ رمبانندۀ توابع موج، فعل خداوند در طبیعت از طریق آگاهی کوانتومی غیرموضعی انجام میگیرد و میتواند آنها را در جهت مطلوب تغییر دهد. همچنین، خداوند در چهارچوب تعبیر بوهمی، از طریق کنترل متغیرهای پنهان که متغیرهای سطح زیرکوانتومی هستند و با تغییر آرایش این متغیرها در سطح نظم مستتر، تغییر موردِنظر را در سطح کوانتومی و سپس در سطح ماکروسکوپی طبیعت به وجود میآورد. مهمترین نتیجۀ پژوهش این است که هر دو تعبیر کپنهاگی و بوهمی که رایجترین تعابیر مکانیک کوانتومی هستند، میتوانند تبیینی قانعکننده از نحوۀ تأثیرگذاری خداوند در طبیعت در افعال خاصی مانند معجزه و دعا ارائه دهند.https://jrm.ut.ac.ir/article_76254_e513144e355187edfceec47a01311f1b.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانمجله ادیان و عرفان2228-556352220200220Evolution of the Idea of Soil, According to the Concept of Human from the Muslim Mystics` Point of View until the End of 6th Centuryتحول انگارۀ خاک در ارتباط با مفهوم انسان در آرای عارفان مسلمان تا پایان قرن ششم هجری3073247625510.22059/jrm.2020.293803.630007FAزهراماحوزیدانشجوی دکتری ادبیات عرفانی، دانشگاه تربیت مدرسسیامکمهاجریدانشجوی کارشناسیارشد جامعهشناسی مطالعات جوانان، دانشگاه علامه طباطباییحسینعلیقبادیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20191217
The concept of human being and his essence is considered one of the most important questions among Muslim intellectuals. However, it is mostly controversial in Sufism. By the end of the fifth century, the value of human being was conceived solely based on his spiritual aspect. However, from the sixth century onwards, the earthly body has attracted the attention of Sufis. Hence, in this era, the idea of Soil changed. Firstly, the main purpose of emphasizing on the value of soil was to prove human superiority over the other creatures. However, the new concepts about soil had a secondary consequence, which lead to divergence between the two concepts of human and soil and finally preferred soil to human. This article explains two main milestones in the evolution of the history of the idea of soil, with a historical-analytical approachمفهوم انسان و چیستی آن همواره از مهمترین دغدغههای متفکران مسلمان بوده است. در این میان، حوزۀ معرفتی تصوف بر ارزش جایگاه هستیشناسانه انسان تأکید ویژهای دارد. فضیلت انسان تا اواخر قرن پنجم منحصراً بر مبنای باطن یا بُعد روحانی او تعریف میشد. بااینحال، از قرن ششم، کالبد خاکی انسان کانون توجه صوفیان قرار میگیرد و به تبع آن تحول عمدهای در انگارۀ خاک حادث میشود. در ابتدا، هدف از برجستهسازی فضائل خاک، اثبات برتری انسان بر سایر مخلوقات بوده است. بااینحال، تولید مفاهیم جدیدی که بر اثبات فضیلت خاک متمرکز است، به پدیداری انگارۀ ثانویهای از خاک منجر میشود که به واگرایی دو مفهوم انسان و خاک میانجامد و درنهایت، خاک را بر انسان تفضیل میدهد. پژوهش حاضر با رویکردی تاریخی و تحلیلی، دو نقطه عطف شاخص در تحول تاریخ انگارۀ خاک تبیین میکند.https://jrm.ut.ac.ir/article_76255_67a2fc9863cca38341bf7c117e05111a.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانمجله ادیان و عرفان2228-556352220200220The Issue of ''Possibility of Morality" and Mystical Monismمسئلۀ «امکان اخلاق» و وحدتگرایی عرفانی3253477625610.22059/jrm.2020.287646.629977FAحسنمهدی پوراستادیار گروه عرفان اسلامی پژوهشکدۀ امامخمینی و انقلاب اسلامی0009-0002-1293-3839Journal Article20190908The issue of "the possibility of morality" in mystical monistic reading is one of the challenges facing thinkers in the field of ethics and mysticism. One of the important theories in this field is "the incompatibility of morality with mystical monism", meaning that this mystical view makes morality impossible and meaningless. In this paper, with a descriptive-analytical approach and based on a logical approach, meanwhile presenting a claim of the authors of this theory, their assumptions about ethics and the reasons for its incompatibility with mystical monism are discussed. These assumptions, which are in fact the required application conditions of morality, can be analyzed under ontological, anthropological, and axiological categories: ontologically, ethics requires pluralism and a commitment to authenticity and reality of the distinction between different things; from an anthropological point of view, ethics requires the assertion of independent individual identities, whereby the otherness between the "self" and the "other" is formed, which is essential for establishing a moral relation; in terms of axiological point of view, one of components of ethical thinking and language is the validity of distinct value and normative categories such as good and evil or good and bad or right and wrong. According to the authors of this theory, the denial of the reality of the distinctions between creatures, the denial of otherness between self and other, and the meaninglessness of good and evil are of the logical requirements of mystical monism, which contradict the above assumptions and thus destroy the application conditions of morality.مسئلۀ «امکان اخلاق» در قرائت وحدتگرایانه عرفانی یکی از چالشهای پیش روی متفکران حوزۀ نسبت اخلاق و عرفان است. یکی از نظریههای مهم در این حوزه، «ناسازگاری اخلاق با وحدتگرایی عرفانی» است، بدین معنا که این نگرش عرفانی اخلاق را ناممکن و بیمعنا میسازد. در این نوشتار با رویکردی توصیفی - تحلیلی و با ابتنای بر نگرش منطقی، ضمن تقریر مدعای قائلان به این نظریه، پیشفرضهای آنها دربارۀ اخلاق و علتهای ناسازگاری آن با وحدتگرایی عرفانی بررسی میشود. این پیشفرضها را که درواقع، شرایط لازم کاربرد و اطلاق اخلاقاند، میتوان تحت مقولات هستیشناختی، انسانشناختی و ارزششناختی تحلیل کرد: از حیث هستیشناختی اخلاق مستلزم کثرتاندیشی و قول به اصالت و واقعیت تمایزات میان امور مختلف است؛ از حیث انسانشناختی اخلاق مستلزم اثبات هویتهای فردی مستقل است و بر اساس آن غیریت میان «خود» و «دیگری» شکل میگیرد و این امر برای ایجاد رابطۀ اخلاقی ضروری است و از حیث ارزششناختی از مقوّمات تفکر و زبان اخلاقی، اعتبار مقولات ارزشی و هنجاری متمایز مانند خیر و شر، خوب و بد یا درست و نادرست است. به ادعای صاحبان این نظریه از لوازم منطقی وحدتگرایی عرفانی، نفی واقعیت تمایزات میان موجودات، انکار غیریت میان خود و دیگری و بیمعنایی خیر و شر است و این امور در تضاد با پیشفرضهای مذکور است و درنتیجه، شرایط کاربرد اخلاق را از میان میبرد.https://jrm.ut.ac.ir/article_76256_4f64f90fded7dbe672b08411fb8a08fe.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانمجله ادیان و عرفان2228-556352220200220A semiotic and critical study of the existential-unity reading of Hafez's poetryبررسی و نقد نشانه شناختی قرائت وحدت وجودی از شعر حافظ3493657625710.22059/jrm.2020.295353.630020FAسید علی اصغرمیرباقری فرداستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهانمحسنمحمدی فشارکیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهانمحمد اسماعیلجلالیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهانJournal Article20200125The open and polyphonic nature of Hafez's poems has made them alive from ancient times to the present day. One of the most popular readings of Hafez's poetry is the mystical reading, which can be divided into various types. Among the mystical readings, one can mention a treatise by Jalal al-Din al-Dawani in the 15th century, in which he recited a verse from Hafez based on the paradigm of the unity of existence. The present study tries to use the semiotic model based on the three contexts to critique and evaluate the religious reading of Hafez by Dawani and to refer to the history of the evolution of the Iranian-Islamic mysticism to show that such a reading of Hafez's poetry is not appropriate. To explain the evolution of the history of Sufism, the concept of the first and second mystical traditions was used and the major and common concepts of these two traditions, namely, revelation, love, and the unity of witness/the unity of existence, were compared with each other. سرشت باز و چندصدایی شعر حافظ موجب شده است خوانندگان زیادی از دیرباز تا روزگار معاصر به قرائت شعر او بپردازند. قرائت عرفانی یکی از قرائتهای مطرح و دامنهدار از شعر حافظ است که به اقسام گوناگونی بخشپذیر است. از میان قرائتهای عرفانی میتوان به رسالهای از جلالالدین دوانی در قرن نهم اشاره کرد. او در رسالۀ خود، بیتی از حافظ را بر مبنای پارادایم وحدت وجود قرائت کرده است. این مقاله میکوشد برای نقد و ارزیابی قرائت دوانی، الگوی نشانهشناسی مبتنی بر بافتهای سهگانه را به کار گیرد و با رجوع به تاریخ تحول عرفان ایرانی - اسلامی نشان دهد چنین قرائتی از شعر حافظ مقرون به صواب نیست. برای تبیین تحولات تاریخ تصوف، از مفهوم سنت اول و دوم عرفانی استفاده شده و مفاهیم عمده و مشترک این دو سنت، یعنی تجلی، عشق و وحدت شهود / وحدت وجود با یکدیگر مقایسه شده است.https://jrm.ut.ac.ir/article_76257_bd6e98b9e1ce3b82e2a7ad35621a0452.pdf