موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 45 1 2012 06 21 The Criticism on Ma’roofieh Schools نقدی بر اسناد سلسله‌های معروفیه 1 19 31978 10.22059/jrm.2012.31978 FA حشمت الله آذرمکان استادیار دانشگاه هرمزگان مهدی رضائی استادیار دانشگاه سلمان فارسی کازرون Journal Article 2012 05 18 Fourteen Sufi orders mentioned in the mystical resources are called Ma’roofieh, because all of them lead back to Ma’roof – e- karkhi through Junayd and his master, Sari – e- Saqati. By studying the biographies of these Sufis, it becomes clear that the previous claim about them is not correct and only few of them lead back to Ma’roofieh. For instance the origin of Nematollahieh and Naqshbandieh orders could not be proved. Therefore, this article, by investigating the sub-branches of these orders, disapproves the previous accepted theory about these fourteen schools. در منابع عرفانی و تذکره‌ها از چهارده سلسله‌ی‌ عرفانی به نام سلاسل معروفیه نام برده شده است که همه‌ی آن سلسله‌ها از طریق جنید و استادش سری سقطی به معروف کرخی می‌رسند و به همین دلیل به معروفیه مشهور شده‌اند. بحث: هنگام بررسی زندگینامه‌ی بسیاری از صوفیانی که به عنوان حلقه‌های اتصال به این طریقه‌های صوفیانه‌اند، مشخص می‌شود که آنها نمی‌توانند حلقه‌ی رابط قبل و بعد از خود ــ چنانکه ادعا شده است ــ قرار گیرند و با اغماض، تنها شمار اندکی از این سلسله‌های چهارده گانه، دارای انتسابی درست هستند؛ به عنوان نمونه نعمت اللهیه و نقشبندیه و انتساب دیگر سلسله‌ها به معروف کرخی قابل اثبات نیست. نتیجه گیری: این مقاله با بررسی زیرشاخه‌های این سلسله‌های صوفیانه، منتهی به نفی نظریه‌ی رایج درباره چهارده سلسله‌ی معروفیه می‌شود.

https://jrm.ut.ac.ir/article_31978_9942411f524deae5b254286be9254fe6.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 45 1 2012 06 21 Qualities and functions of assistants of God in Avesta & Old Testament: A comparative study اوصاف و کارکرد یاریگران خـداوند در اوستـا و عهـد عتیـق (بررسی تطبیقی) 21 42 31979 10.22059/jrm.2012.31979 FA حسین حیدری استادیار گروه ادیان دانشگاه کاشان مـحـمد آقاجـــانی کارشناسی ارشد ادیان دانشگاه کاشان Journal Article 2012 10 13 Religious texts of Zoroastrianism and Judaism, represents Jewish religious thought and Zoroastrians in the millennium B.C., in which the contribution of the occult beings in the creation and administration of world has been clearly Is mentioned. According to the Avesta, Ahoorah Mazda created the Good World by assistance of heavenly being named, Spenta Maynioo and administrates it along with Fravashis, xwarrah & Amesha Spentas. According to the Old Testament, God created the universe by the Divine Forces: the Spirit of God, Angels, & completed its administration by them. This article first introduces & expounds the nature and function of each of invisible troops mentioned in Avesta and the Old Testament, and shows the differences and specially similarities between them. در متون دینی زرتشتی و یهودیت، که نمایانگر اندیشه‌های دینی یهودیان و مزداپرستان در هزاره‌ی پیش از میلاد هستند، به‌صراحت به شراکت موجودات مینوی در آفرینش و اداره‌ی هستی، اعم از مینوی و مادی، اشاره شده است. به باور اوستا، جهان نیک را اهورامزدا، با همراهی مینوی مقدسی موسوم به سپنته مینو آفریده است و با همکاری و یاری فروشی‌ها، امشاسپندان و خورنه (فرّهی) اداره می‌کند. در عهد عتیق نیز یهوه به واسطه‌ی قوا‌ی الهی به نام روح خدا، فرشته خدا و فرشتگان خدا به تکوین هستی، تکمیل و اداره آن پرداخته است. نوشتار پیش‌رو نخست به معرفی و توصیف هر یک از لشگرهای مینوی یاد شده در اوستا و عهد عتیق پرداخته، سپس اختلافات و به ویژه اشتراکات کارکرد و ماهیت آنها را نشان می‌دهد.

https://jrm.ut.ac.ir/article_31979_9bef76e1331c8562aa2bcd26a3bb84cf.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 45 1 2012 06 21 Comparison of the moral teachings in Ferdawsi ̓s Shahname and the Mahabharata مقایسه آموزه‎های اخلاقی شاهنامه‌ فردوسی و مهابهاراتا 43 69 31980 10.22059/jrm.2012.31980 FA سیده فاطمه زارع حسینی دانشجوی دکتری دانشگاه تهران مجتبی زروانی دانشیار دانشگاه تهران قربان علمی دانشیار دانشگاه تهران Journal Article 2012 07 10 Although Ferdawsi ̓s Shahname and Indian Mahabharata at first sight are known as epic poems, unexpectedly are unique full treasures of moral teachings and ouhghts and non-oughts and reflex the realities, circumstances and culture of their times as a light and briliant mirror.Their mooted ethical (moral) facts and matters include vast spectrum that not only contain the common and universal morals, which apply to all human individuals in every time, place and circumstances, but embrace morals of different classes and trades of the society. This research is intended to study ethical (moral) facts and matters of these works and to examine them with current viewpoints of the philosopty of ethics and so, to give an appropriate answer about the concept of ethics (morals) in these great and prominent poems and to find out that the propounded ethics (morals) in them is more similiar than to what kind of ethics (morals). شاهنامه‌ فردوسی و مهابهاراتای هندی اگر چه در نگاه نخست منظومه‎هایی حماسی به شمار می‎روند، برخلاف انتظار، گنجینه‎‎هایی بی‎همتا و آکنده از آموزه‎های اخلاقی و شایست و ناشایستها هستند و همچون آینه‎ای صاف و درخشان، واقعیات، اوضاع و احوال و فرهنگ زمانه‌ی خویش را بازتاب می‎دهند. امور اخلاقی و گزاره‎های مطرح شده در این دو اثر، طیف گسترده‌ای را در بر می‎گیرد که هم شامل اخلاقیات کلی و عمومی که در مورد تک‎تک افراد بشر در هر زمان و هر مکان و هر شرایطی صدق می‎کند و هم شامل اخلاقیات طبقات و اصناف گوناگون اجتماع می‎شود. در این گفتار برآنیم تا با بررسی گزاره‎ها و آموزه‎های اخلاقی این دو اثر و ارزیابی آنها با دیدگاه‎های رایج در علم و فلسفه‌ی اخلاق، به پاسخی درخور درباره‌ی مفهوم اخلاق از نگاه این منظومه‎های بزرگ و گران‎سنگ دست یابیم و دریابیم که اخلاق مطرح شده در آنها - از حیث مفهوم و معنا - با کدام یک از اقسام اخلاق شباهت و قرابت بیشتری دارد.

https://jrm.ut.ac.ir/article_31980_eb75596dfe7cd546833c04e2e2267612.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 45 1 2012 06 21 The Relation of Beauty and Morality in Theosophical Thought رابطه زیبایی و اخلاق در اندیشه عرفانی 71 83 31981 10.22059/jrm.2012.31981 FA علی سلمانی استادیار دانشگاه بوعلی سینای همدان سید علی تاجر استادیار دانشگاه بوعلی سینای همدان Journal Article 2012 08 01 The Hosn or Beauty is one of the most important topics in the theosophical thought. At the first glance, it seems that the word of Hosn or its Persian equivalent "Nikoii" has moral implication. Words such as beneficence (Ihsan) and beneficent (Mohsen), which derives from Hosn have moral application. This fact implies that discussion of beauty or Hosn in Islamic theosophy is not a mere aesthetical one. And in a way, we must explain the relation of beauty and morality in this field. By presenting general definition of Hosn and its kinds, this article attempts to provide a background to this relation. In other word, the goal of this paper is to find a metaphysical base for this connection. موضوع حُسن یا زیبایی یکی از مهمترین موضوعات مطرح شده در اندیشه‌ی عرفانی است. در همان نگاه نخست به این عنوان، به نظر می‌رسد که واژه‌ی حسن و معادل فارسی آن «نیکویی»، دارای نوعی دلالت اخلاقی است. کلماتی چون احسان و محسن که از مشتقات حسن است، غالباً در حوزه‌ی اخلاقی به کار می‌روند. همین نکته حاکی از آن است که بحث از زیبایی و حسن در عرفان اسلامی نمی‌تواند یک بحث زیباشناختی صرف به‌شمار رود و باید به گونه‌ای به‌دنبال تبیین پیوند میان زیبایی و اخلاق در این حوزه بود. این نوشتار بر آن است تا با ارائه‌ی تعریفی اجمالی از حسن و انواع آن، مقدمات پرداخت به چگونگی رابطه‌ی میان زیبایی و اخلاق در اندیشه عرفانی را فراهم بسازد. به عبارت دیگر، مسأله‌ی اصلی این مقاله، کوشش برای یافتن مبنای مابعدالطبیعی این ارتباط است. به نظر می‌رسد که بحث از رحمت امتنانی در اندیشه‌ی عرفانی (اندیشمندان بزرگی چون ابن عربی، شیخ محمود شبستری و...) و مساوقت آن با وجود، و از سوی دیگر، مساوقت زیبایی با وجود، دلالت بر پیوند ژرف میان زیبایی و اخلاق دارد.

https://jrm.ut.ac.ir/article_31981_56832c5b3fc6ac73ad1698f03c7527bf.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 45 1 2012 06 21 Ninian Smart and Transition from Analysis of Traditional Religions to Analysis of Worldviews گذر از تحلیل ادیان سنتی به تحلیل جهان‌بینی‌ها در دین‌شناسی نینیان اسمارت 85 100 31982 10.22059/jrm.2012.31982 FA فاطمه قلخانباز کارشناسی ارشد فلسفه ی دین دانشگاه تهران مسعود صادقی استادیار دانشگاه تهران Journal Article 2012 11 04 Leaving some important elements of the traditional phenomenology of religion aside, Ninian Smart proposes the dynamic phenomenology of religion or, in other words, the historical- comparative method, the main concern of which is to set evolutions of religious phenomena in their historical context. He holds that there are two mistakes in contemporary religious studies and philosophy of religion: the first is separation of religion and religions from the whole worldviews and the second is that they concern too little with existing religions and, in other words, they are culturally tribal. He also regards as insufficient the explanation of the phenomenon of religion and human life in terms of traditional religions alone. So he holds that the scope of religious studies must be developed to worldviews. He regards the analysis of worldviews to be the heart of his study of religion and defines other components of his theory, including world religion, in relation to it. But his view concerning the nature and relation of religion and worldview is confused. نینیان اسمارت با عدول از برخی عناصر مهم پدیدارشناسی دین سنتی، پدیدارشناسی دین پویا یا به تعبیر دیگر، روش تاریخی ـ تطبیقی را مطرح می‌کند که دغدغه‌ی اصلی آن، توجه به تحولات پدیدارهای دینی در بستر تاریخ است. او معتقد است در دین‌پژوهی و فلسفه‌ی دین معاصر عمدتاً دو اشتباه وجود دارد: اشتباه اول، ترسیم خطی مشخص پیرامون دین و ادیان در میان کلیت جهان‌بینی‌هاست و دوم این که به میزان کمی با ادیان (موجود) سر و کار دارند و به عبارتی از لحاظ فرهنگی قبیله‌ایند. همچنین از نظر او، صرف توجه به ادیان سنتی برای تبیین پدیده‌ی دین، مانع از ارائه‌ی تبیینی واقعی از دین و حتی کل واقعیت زندگی بشری خواهد شد. از این‌رو، اسمارت برآنست که باید قلمرو مطالعات دینی را به حوزه‌ی تحلیل جهان‌بینی‌ها گسترش داد. وی تحلیل جهان‌بینی‌ها را قلب دین‌شناسی خود می‌داند و سایر عناصر نظریه‌اش، از جمله دین جهانی را کاملاً در ارتباط تام با آن تعریف می‌کند، اما سرانجام در بیان ماهیت دین و جهان‌بینی، که مفاهیم اصلی نظریه‌اش هستند، سردرگم است و دقیقاً مشخص نمی‌کند که دین مساوی جهان‌بینی است، خاص‌تر از آن است یا رابطه‌ی دیگری با آن دارد.

https://jrm.ut.ac.ir/article_31982_a88a23766bbf91b900b8ff458ab8e897.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 45 1 2012 06 21 Tabatabaei’s intuitive knowledge and its application on his mystical views نظریه‌ی علم حضوری محمد حسین طباطبایی و کاربرد آن در آرای عرفانی او 101 117 31983 10.22059/jrm.2012.31983 FA سیدحاتم مهدوی‌نور دانش آموخته‌ی دکتری رشته تصوف و عرفان اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران محمدتقی فعالی استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران سیدمحمود یوسف استادیار مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه ایران Journal Article 2012 06 16 In the latest decades, in west, human perception was precisely explored, and was questioned in some areas. Tabatabaei took a realist position in epistemology. To defend his position, he began to study human knowledge and perception. To avoid skepticism, he gave great importance to intuitive knowledge and based human knowledge on it. Intuitive knowledge is the knowledge of the soul of itself, its faculties, and its interactions and… This article studies theory of intuitive knowledge and its application on Tabatabaei’s mystical views. According to his theory, by reducing self-employment to body, human being can know abstract entities by intuitive knowledge. در دهه‌های اخیردر غرب، ادراک انسانی مورد کاوش دقیق قرار گرفت و در بعضی زمینه‌های معرفت انسانی تشکیک کردند. طباطبایی موضعی رئالیستی در معرفت‌شناسی اتخاذ کرد و برای دفاع از موضع خود بیشتر از گذشتگان، به بررسی علم و ادراک پرداخت و برای گریز از شک‌گرایی، به علم حضوری اهمیت زیادی داد و مبنای معرفت انسانی را بر آن بنا کرد. علم حضوری را علم نفس به خود، قوا، فعل و انفعالات آن، علم حضوری علت به معلول و برعکس و علم دو معلول علت واحد به یکدیگر می‌داند. این نوشتار به بررسی علم حضوری معلول به علت و علم دو معلول علت واحد به یکدیگر از دیدگاه طباطبایی و کاربرد آن در آرای عرفانی او می‌پردازد. با توجه به نظریه‌ی وی در مورد تجرد نفس انسات و علم حضوری، انسان می‌تواند با کاستن از اشتغال نفس به بدن، موجودات مجرد را با علم حضوری بیابد. قبل از این که انسان به موجودات دیگر علم داشته باشد، به خداوند علمی حضوری خواهد داشت.

https://jrm.ut.ac.ir/article_31983_3f013d2cdcb2b6a79a7009673d3a2cc9.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران مجله ادیان و عرفان 2228-5563 45 1 2012 06 21 The Interaction of Intellectual and Practical Faculties in Monotheistic vision of Junayd شیوه‌ی تعامل قوه نظری و عملی در بینش توحیدی جنید 119 138 31984 10.22059/jrm.2012.31984 FA سید علی اصغر میر باقری فرد استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان الهام سیدان دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان Journal Article 2012 05 14 Junayd Baghdadi is one of the greatest mystics and theorist of the first mystical tradition. His speeches about Cognition and Towhid (monotheism) are very valuable. Attending to different levels of audiences, He has mentioned different stages for Towhid. His remarks about Towhid prove that both mystical practices and mystical vision play an important role for achieving the stage of Towhid. To reach the high level of Towhid, Junayd make a relation between practical and intellectual faculties. This article attempts to study Towhid in Junayd's view, with a new and effective model (Interaction of practical and intellectual faculties). On the one hand, reaching the stage of Towhid depends on the practical faculty. On the other hand, it depends on the intellectual faculty and mystical vision. جنید بغدادی عارف بزرگ و نظریه‌پرداز سنت اول عرفانی، یکی از پیشگامان بحث توحید است که سخنان ارزشمندی در باب معرفت و توحید دارد. وی با توجه به سطوح مختلف مخاطبان، مراتبی را برای توحید برمی‌شمرد. سخنان وی در باب این موضوع، نمایانگر آن است که سیر و سلوک عملی و بینش خاص عرفانی در کنار هم در پیشبرد عارف برای رسیدن به مرتبه‌ی توحید ایفای نقش می‌کند. جنید در بیان مراتب معرفت و توحید تعامل سازگاری میان قوه‌ی عملی و نظری برقرار می‌کند و عرفان او چنانچه در باب عرفان پیش از سده‌ی هفتم ذکر شده، عمل صرف نیست. در این پژوهش کوشیده‌ایم که به بررسی مبحث توحید از نگرگاه جنید با استفاده از الگویی جدید و کارآمد (شیوه‌ی تعامل قوه نظری و عملی) بپردازیم. رسیدن به مرتبه‌ی توحید از جهتی روی در قوه‌ی عملی دارد و با گذشتن از مراتب سیر و سلوک برای عارف حاصل می شود و از طرف دیگر، ارتباط ناگسستنی با بینش ویژه‌ی عرفانی و به تعبیر دیگر، قوه‌ی نظری دارد. بدین‌سان، برای شناخت بهتر توحید توجه به نحوه‌ی تعامل قوه‌ی نظری و عملی ضروری است.

https://jrm.ut.ac.ir/article_31984_e5930123b02937fe241940b91fff8449.pdf