A Modern Interpretation of Zoroastrianism An Analysis of Arbāb Kaykhusraw Shāhrukh’s Strategies in Reviving Zoroastrianism in Contemporary Iran

Document Type : Research Paper

Authors

1 PhD Student, Department of Comparative Religions and Mysticism, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Comparative Religions and Mysticism, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran.

10.22059/jrm.2025.400077.630654

Abstract

Arbāb Kaykhusraw Shāhrukh is among the figures who played an influential role in introducing the Zoroastrian religion to contemporary Iranians and in deepening the inclination of nationalists toward this faith. The question addressed in this article is: How did he present the Zoroastrian religion in such a manner as to exert such influence within the Iranian context? To address this question, we have examined his most important work on the introduction of Zoroastrianism, the book Furūgh-i Mazdayasnā (The Radiance of Mazdayasna), and have undertaken a qualitative analysis of its content.
The findings of this research demonstrate that, in engaging with Iran on the threshold of modernization, he employed four key strategies. First, by emphasizing the connection between Zoroastrianism and the national and ancient identity of Iranians, he prepared the ground for nationalists to return to this faith. Second, through an innovative approach, he presented Zoroastrianism as a monotheistic religion and, by utilizing Islamic theological terminology, facilitated its comprehension for the general public. Third, he focused on the ethical and practical teachings of this faith—particularly the principle of good thoughts, good words, and good deeds—to present it as a practical guide for modern life. Finally, by citing Western attention to Zoroastrianism, he introduced it as a religion consonant with scientific findings and modern Western civilization.
Consequently, the success in reviving Zoroastrianism was achieved not by presenting a traditional reading but by offering a modern, national, and ethical interpretation aligned with modernity. This research highlights Arbāb Kaykhusraw’s contribution to the formation of modernist Zoroastrian discourse in contemporary Iran.

Keywords

Main Subjects

References

آخوندزاده، میرزا فتحعلی (1376)، الفبای جدید و مکتوبات، به کوشش: حمید محمدزاده، تبریز: نشر احیاء.
آذرفرنبغ و آذرباد (1389)، دینکرد هفتم، تصحیح متن، آوانویسی، نگارش فارسی، واژه‌نامه و یادداشت‌ها از محمدتقی راشد محصل، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
بیگدلو، رضا (1380)، باستان‌گرایی در تاریخ معاصر ایران، تهران: نشر مرکز.
بهار، مهرداد (1378)، بندهش/فرنبغ دادگی، تهران: توس.
پورداود، ابراهیم (1377)، گاتها (قدیمی‌ترین قسمت اوستا)، تهران: انتشارات اساطیر.
پورداود، ابراهیم (1394)، اوستا، جلد دوم: یشت‌ها (1) و (2)، ویراست: فرید مرادی، تهران: موسسه انتشارات نگاه.
پورداود، ابراهیم و دارمستتر، جیمز (1394)، اوستا، جلد چهارم: ویسپرد، خرده اوستا، وندیداد، ویراست: فرید مرادی، تهران: موسسه انتشارات نگاه.
تدین‌پور، منصوره (1380)، «مجلس انس (ارباب کیخسرو بنیان‌گذار کتابخانه مجلس)»، پیام بهارستان، (3)، 4-2.
خمینی، روح‌الله (1385)، صحیفه امام: مجموعه آثار امام خمینی (ره) (بیانات، پیام‌ها، مصاحبه‌ها، احکام، اجازات شرعی و نامه‌ها)، جلد سیزدهم: تیر 1359-بهمن 1359، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
رئیس‌السادات، تهمینه (1399)، «نقش اقتصادی تجار و تجارت‌خانه‌های زرتشتیان در دوره قاجار»، مطالعات ایران‌شناسی، 6 (4)، 24-7.
رینگر، مانیکا (1390)، «کیخسرو : دین عقلانی و اصل شهروندی در ایران»، فصلی از کتاب True Religion: Zoroastrian Reform and the Creation of the Modern Citizen، (2011)، ترجمه: مجدالدین کیوانی، ایران‌نامه، 26 (2-1)، 86-71.
ژینیو، فیلیپ و آموزگار، ژاله (1372)، ارداویراف نامه (ارداویرازنامه)، تهران: شرکت انتشارات معین-انجمن ایرانشناسی فرانسه.
شاهرخ، کیخسرو (1327هـ.ق)، فروغ مزدیسنی، چاپ سنگی، طهران.
ــــــــــ (1300: 1339 هـ.ق)، آئینه آیین مزدیسنی، بمبئی: مطبع مظفری.
ــــــــــ (1335)، یادداشت‌های ارباب کیخسرو، به کوشش: جهانگیر اوشیدری، بی‌جا، بی‌نا.
ــــــــــ (1381)، خاطرات ارباب کیخسرو، به کوشش: راشنا رایتر، ترجمه غلامحسین میرزا صالح، تهران: مازیار.
صائب، خدایار (1399)، «، ارباب کیخسرو»، مدخل از دانشنامه جهان اسلام، ج26، 441-437.
صدری افشار، غلامحسین (1382)، «نقد کتاب: خاطرات ارباب کیخسرو»، چیستا، (204 و 205)، 407.
علیزاده، محمدعلی، 1387، «اصلاحات ارباب کی‌خسرو (نماینده زرتشتیان ایران در مجلس شورای ملی)»، بررسی‌های نوین تاریخی، (4 و 5)، 121-92.
مزداپور، کتایون (1369)، شایست ناشایست؛ متنی به زبان پارسی میانه، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
مشکور، محمدجواد (1329)، کارنامه اردشیر بابکان، تهران: کتابفروشی و چاپخانه دانش.
معین، محمد (1371)، فرهنگ فارسی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
نایبیان، جلیل؛ علی‌پور سیلاب، جواد (1391)، «مدارس زرتشتیان در دوره قاجار»، جستارهای تاریخی، 3 (1)، 134-109.
Religions and Mysticism
Volume 58, Issue 2
Autumn & Winter 2025/2026
January 2026
Pages 409-430

Files

Share

How to cite

Statistics