این پژوهش به بازخوانی و تبیین تحول مفاهیم بنیادین قبالای لوریایی ـ یعنی «صِیمصوم» (انقباض الهی)، «شِویْرَت هَکِلیم» (شکستن ظروف) و «تیقون» (ترمیم یا بازسازی کیهانی) ـ در دستگاه اخلاقی-عرفانی موسی حییم لوتزاتو (۱۷۰۷-۱۷۴۶) میپردازد. بر اساس قبالای لوریایی، آفرینش جهان با انقباض نور الهی و سپس شکستگی ساختارهای اولیه همراه بود که به پراکندگی «جرقههای الهی» در سراسر هستی انجامید. وظیفۀ انسان، بازیابی و آزادسازی این جرقهها برای بازگرداندن هماهنگی هستی است. اما جایگاه و نقش انسان در این فرآیند در نظام لوریایی همواره بهطور کامل روشن نشدهاست. نوآوری فکری لوتزاتو در این است که انسان را از عنصری منفعل در فرایند الهی به «شریک فعال» در ترمیم جهان تبدیل میکند. او با بهرهگیری از مفاهیم لوریایی، و با تکیه بر آثاری چون راه خدا، مسیر درستکاران و ۱۳۸ گشایش حکمت، نظامی عقلانی-اخلاقی ارائه میدهد که در آن هر عمل انسانی، اعم از انجام میتسواها، نیایش، مطالعه تورات و تهذیب نفس، نقش متافیزیکی در رهایی جرقههای الهی و پیشبرد تیقون ایفا میکند. از دیدگاه او، تیقون نه فقط یک امر کیهانشناختی، بلکه یک وظیفه اخلاقی-تاریخی است که به تعالی فردی، رشد معنوی جمعی، و تحقق تدریجی رستگاری منجر میشود. بدینسان، لوتزاتو با پیوند میان اخلاق عملی و اسطوره کیهانی، نوعی عرفان منسجم و نظاممند عرضه میکند که بعدها بر جنبشهایی چون حسیدیسیم و جنبش موسار تأثیر گذاشت.
اجلالی خلف,محمد رضا و زروانی,مجتبی . (1404). بازاندیشی مفاهیم «صیمصوم»، «شِویـرات هَ کِلیم» و «تیقون» در قبالای لوریایی و بازتاب آنها در اندیشه اخلاقی–عرفانی موسی حَییم لوتساتو. مجله ادیان و عرفان, (), 5-27. doi: 10.22059/jrm.2025.398435.630635
MLA
اجلالی خلف,محمد رضا , و زروانی,مجتبی . "بازاندیشی مفاهیم «صیمصوم»، «شِویـرات هَ کِلیم» و «تیقون» در قبالای لوریایی و بازتاب آنها در اندیشه اخلاقی–عرفانی موسی حَییم لوتساتو", مجله ادیان و عرفان, , , 1404, 5-27. doi: 10.22059/jrm.2025.398435.630635
HARVARD
اجلالی خلف محمد رضا, زروانی مجتبی. (1404). 'بازاندیشی مفاهیم «صیمصوم»، «شِویـرات هَ کِلیم» و «تیقون» در قبالای لوریایی و بازتاب آنها در اندیشه اخلاقی–عرفانی موسی حَییم لوتساتو', مجله ادیان و عرفان, (), pp. 5-27. doi: 10.22059/jrm.2025.398435.630635
CHICAGO
محمد رضا اجلالی خلف و مجتبی زروانی, "بازاندیشی مفاهیم «صیمصوم»، «شِویـرات هَ کِلیم» و «تیقون» در قبالای لوریایی و بازتاب آنها در اندیشه اخلاقی–عرفانی موسی حَییم لوتساتو," مجله ادیان و عرفان, (1404): 5-27, doi: 10.22059/jrm.2025.398435.630635
VANCOUVER
اجلالی خلف محمد رضا, زروانی مجتبی. بازاندیشی مفاهیم «صیمصوم»، «شِویـرات هَ کِلیم» و «تیقون» در قبالای لوریایی و بازتاب آنها در اندیشه اخلاقی–عرفانی موسی حَییم لوتساتو. مجله ادیان و عرفان. 1404;():5-27. doi: 10.22059/jrm.2025.398435.630635
