پژوهشگران معاصر به بنیادهای فکری جریانات معنوی اسلام در موضوعاتِ مرتبط با حیات مادی و شیوههای زندگی دنیایی کمتر توجه کردهاند. کسب و کار، از جملۀ این مقولات است که در دوران معاصر اهمیت ویژهای یافته و از قضا، در معنویت اسلامی نیز به ابعاد اخلاقی و معنوی آن توجه شدهاست. ملامتیان خراسان که از اصیلترین گروههای معنویتگرای ایرانی در دوران اسلامیاند، نگرشی ویژه به کسب و کار بهمثابه امری معنوی داشتهاند. توجه به مبانی فکری و شیوۀ عملی برجستهترین نمایندگان اهل ملامت (حمدون قصار، ابوالحفص حداد و عثمان حیری)، با روش تحلیل متنی، نشان میدهد که تأکید آنان بر ملامت نفس و در پی آن، پنهان داشتن سلوک و مبارزه با ریاکاری، سبب نقد آنان از کسانی شده که به بهانة زهد و توکل، بر ترک کسب و کار توصیه میکردهاند. اندک گزارشهای موجود نشان میدهند که اهل ملامت هم در عرصۀ نظر و هم در عرصۀ عمل، کار را وسیلهای برای رشد باطن و مبارزه با نفس میدانستهاند. در نظر آنان، کار بهترین راه برای کسب روزی حلال است و با پرداختن به آن، علاوه بر خوارداشتن نفس، سالک از سقوط در دام ریاکاری رها میشود و اینکه، کار نهتنها با دو آموزۀ توکل و فقر منافات ندارد، بلکه، چون یکی از بهترین راههای اخفای سلوک است، پرداختن به آن ضروری است.
سلمی نیشابوری، ابوعبدالرحمن محمد بن الحسین؛ طبقات الصوفیه؛ بیروت؛ دارالکتب العلمیه؛ 1424ق.
----------؛ مجموعه آثار سلمی؛ تهران؛ مرکز نشر دانشگاهی؛ 1369.
----------؛ اصول ملامت و طریق فتوت؛ دفتر ماه؛ شماره 12؛ 1389.
سمعانی، عبدالکریم بن محمد؛ الانساب؛ به کوشش عبدالرحمن بن یحیی معلمی؛ حیدرآباد دکن؛ 1384.
صیامیان گرجی، زهیر؛ عباس احمدوند و سمیه شیرین عظیمی؛ «شیوههای معیشت صوفیان در ایران قرون میانه»؛ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی؛ سال 6؛ شمارۀ اول؛ بهار و تابستان 1396.
نوری تازه کند، فاطمه، شیخ، محمود و قنبری، محی الدین. (1402). وجوه معنوی کسب و کار در سنّت ملامتیه. مجله ادیان و عرفان، 56(1)، 225–241. https://doi.org/10.22059/jrm.2023.362027.630454
MLA
نوری تازه کند، فاطمه، شیخ، محمود، و قنبری، محی الدین. "وجوه معنوی کسب و کار در سنّت ملامتیه"، مجله ادیان و عرفان، 56، 1، 1402، 225–241. doi: 10.22059/jrm.2023.362027.630454
HARVARD
نوری تازه کند، فاطمه، شیخ، محمود، و قنبری، محی الدین. (1402). 'وجوه معنوی کسب و کار در سنّت ملامتیه'، مجله ادیان و عرفان، 56(1), pp. 225–241. doi: 10.22059/jrm.2023.362027.630454
CHICAGO
نوری تازه کند، فاطمه، شیخ، محمود و قنبری، محی الدین، "وجوه معنوی کسب و کار در سنّت ملامتیه." مجله ادیان و عرفان، 56 1 (1402): 225–241, doi: 10.22059/jrm.2023.362027.630454
VANCOUVER
نوری تازه کند فاطمه، شیخ محمود، قنبری محی الدین. وجوه معنوی کسب و کار در سنّت ملامتیه. مجله ادیان و عرفان. 1402;56(1):225–241. doi: 10.22059/jrm.2023.362027.630454